Woord van het Jaar · 2016
Woord van het Jaar · 2016
Woord van het Jaar · 2016
Woord van het Jaar · 2016
Woord van het Jaar · 2016
Woord van het Jaar · 2016
Woord van het Jaar · 2016

Woord van het Jaar - Historie

Woord van het Jaar 2007

1

Bokitoproof

bestand tegen (de gevolgen van) vernielzuchtig gedrag (van dieren) en vandalisme (van mensen)

2
comadrinken

in korte tijd zo veel drinken, dat men in coma raakt, m.n. als trend onder jongeren

3
klimaatneutraal

geen effect op het klimaat hebbend, m.n. doordat het aantal broeikasgassen dat wordt uitgestoten bij een bep. activiteit, wordt gecompenseerd, bv. door het planten van bomen

Woord van het Jaar 2008

1

swaffelen

(van mannen) het geslachtsdeel laten slingeren en moedwillig tegen een object aantikken, o.a. met het oogmerk hierdoor een ander of zichzelf op te winden

2
wiiën

gamen met een Wii-spelcomputer

3
bankendomino

reeks faillissementen van onderling verweven financiële instellingen die stuk voor stuk insolvabel worden

Woord van het Jaar 2009

1

ontvrienden

virtuele vrienden dumpen door deze te schrappen uit vriendenlijstjes op vriendensites

2
Mexicaanse griep

varkensgriepvariant die in 2009 in Mexico de kop opstak en zich verspreidde over de rest van de wereld

3
hypotheekleed

sociaaleconomische ellende die het gevolg is van de onmogelijkheid de rente (en aflossing) voor een hypotheek te voldoen

Woord van het Jaar 2010

1

tentsletje

meisje dat bv. op een festivalweide met verschillende mannen seksuele betrekkingen in haar tentje heeft

2
pedopriester

pedofiele priester, m.n. priester die zich schuldig heeft gemaakt aan seksuele betrekkingen met kinderen

3
ontdopen

zich laten ontdopen: zich uit het doopregister laten schrappen

Uitslag per categorie

jongerentaal

1

tentsletje

meisje dat bv. op een festivalweide met verschillende mannen seksuele betrekkingen in haar tentje heeft

2
kakaboulet

fantasiewoord ter uitdrukking van een bep. emotie, bv. verrassing of verbijstering

3
ruttentutten

ergens invloed op uitoefenen, ergens iets over te zeggen hebben

lifestyle

1

ontdopen

zich laten ontdopen: zich uit het doopregister laten schrappen

2
cougar

vrouw van gevorderde leeftijd die (seksuele) relaties aanknoopt met jongere mannen

3
ipadden

werken op, internetten met, lezen met behulp van een ipad

sport & amusement

1

sportelen

recreatief sport beoefenen door vijftigplussers, bedoeld om fit te blijven en sociale contacten te onderhouden

2
nillies

benaming voor het eerste decennium van de 21e eeuw, vooral als cultuurperiode in de populaire muziek

3
octopusvoorspelling

voorspelling door een octopus met betrekking tot de uitkomst van een sportwedstrijd e.d.

economie

1

zakgeldfederalisme

federale staatsstructuur waarin de deelstaten van de centrale overheid een budget krijgen dat ze kunnen besteden zonder verantwoording af te leggen

2
knoflookcrisis

economische crisis die veroorzaakt is door de schuldencrisis in de zogeheten knoflooklanden, d.w.z. de zuidelijke landen in de eurozone

3
staatsschuldcrisis

economische crisis die veroorzaakt is doordat een of meer landen hun staatsschuld niet kunnen aflossen of (her)financieren

politiek

1

tsunamiverkiezing

verkiezing waarbij één partij de andere partijen grote stemmenverliezen toebrengt

2
preformateur

politicus die na de informateur de formatie van een regering moet voorbereiden

3
verduidelijker

politicus die de standpunten van de onderhandelende partijen moet verduidelijken, ook wel clarificateur

Woord van het Jaar 2011

1

stoeproken

roken op de stoep voor een café of restaurant, wegens het rookverbod in de horeca

2
frietrevolutie

protest in België tegen het aanslepen van de regeringsformatie

3
heen-en-weerkind

kind dat in een vechtscheiding heen en weer getrokken wordt tussen de ouders

Uitslag per categorie

jongerentaal

1

torenpoeper

verwijzing naar de burgemeester van Aalst, die seks had op een toren

2
bingelen

(van basisschoolleerlingen) huiswerk maken via het internet

3
ownen

verslaan, beter zijn

lifestyle

1

stoeproken

roken op de stoep voor een café of restaurant, wegens het rookverbod in de horeca

2
pippapoep

slank achterwerk zoals dat van Pippa Middleton

3
swappen

het ruilen van tweedehands goederen, m.n. kleren

economie

1

citroenloopbaan

loopbaan in de vorm van een citroen (weinig kans op werk in het begin, hoge werkdruk in de actieve jaren, weinig kans op werk vanaf middelbare leeftijd), waarbij de werknemers uitgeperst worden tussen hun 30e en 45e levensjaar

2
restbank

wat overblijft van een bank na de ontmanteling, doorgaans de ‘bad bank’

3
letsen

uitwisselen van goederen en diensten volgens de principes van LETS (Local Exchange and Trading System)

politiek

1

frietrevolutie

protest in België tegen het aanslepen van de regeringsformatie

2
obesitasregering

regering met (te) veel partijen

3
vlinderakkoord

(gedeeltelijk) regeerakkoord bereikt door formateur Elio Di Rupo, die vaak een vlinderdasje draagt

Woord van het Jaar 2012

1

frietchinees

Aziatische frituurhouder

2
miserietaks

(smalend) belasting die bij een scheiding of een erfenis betaald moet worden om een mede-eigenaar van een onroerend goed (bv. woning) uit te kopen

3
anticoalitie

coalitie die tegen een bepaalde partij gevormd wordt

Uitslag per categorie

jongerentaal

1

yolo

you only live once, gezegd als excuus als je iets leuks gaat doen, bv. uitgaan in plaats van huiswerk maken [Engels, ontleend aan de passage ‘You only live once: that's the motto, nigga, YOLO’ uit de hitsingle The Motto van de Canadese hiphopper Drake]

2
trollen

berichten plaatsen op internetfora om voorspelbare woede, scheldreacties e.d. uit te lokken

3
weblief

geliefde die je via het internet, m.n. een datingsite, hebt leren kennen

lifestyle

1

wrijftelefoon

telefoon of smartphone met een touchscreen

2
spiegelvasten

lange tijd niet in de spiegel kijken, met het doel het zelfvertrouwen te vergroten

3
zijdecolleté

op een decolleté lijkende, laag uitgesneden zijkant van een jurk, waardoor een deel van de zijkant en onderkant van de borsten te zien is

economie

1

sjoemelstroom

elektriciteit die door energiebedrijven als groene stroom wordt aangeboden, maar in feite grijze stroom is die vergroend is door de aankoop van duurzaamheidscertificaten van bv. waterkrachtcentrales in het buitenland

2
crisisportemonnee

portemonnee die geen grote uitgaven toelaat als gevolg van een economische crisis, gebruikt als metafoor voor een beperkt budget

3
consudelen

minder consumeren door met elkaar te delen

politiek

1

foefelakkoord

akkoord tussen werkgevers en vertegenwoordigers van werknemers (vakbonden) om geen sociale verkiezingen te organiseren

2
kartelslet

(minachtend) kartelpartij, d.w.z. politieke partij die met een andere partij een tijdelijk politiek verbond sluit

3
zonderwoordenjournalistiek

journalistiek die zelfcensuur pleegt door een courant woord uit te bannen terwijl er nog geen goed alternatief voor bestaat [bedacht door communicatiekundige Leon Neels in reactie op het afschaffen van het woord allochtoon door De Morgen]

Woord van het Jaar 2013

1

selfie

fotografisch zelfportret, vaak gemaakt met de camera op armlengte en gepubliceerd op een sociaalnetwerksite

2
belbos

bos aangelegd met de financiële opbrengst van gerecycleerd materiaal uit ingezamelde mobiele telefoons

3
geefkast

kast op een publiek toegankelijke plaats, waarin men spullen kan achterlaten die anderen gratis mogen meenemen

Uitslag per categorie

jongerentaal

1

swag

cool

2
phubben

het onbeschoft behandelen van anderen door in gezelschap, m.n. tijdens een gesprek, geregeld op de smartphone te kijken, berichten te versturen e.d.

3
batsen

geslachtsgemeenschap hebben, m.n. wanneer men dronken is

lifestyle

1

duckface

selfie met getuite lippen, als een eendensnavel

2
pop-uprestaurant

tijdelijk trendy restaurant op een bijzondere locatie

3
samentuin

gemeenschappelijke tuin voor biologisch tuinieren

economie

1

vrijwilligen

als vrijwilliger werken

2
herstelregering

regering die voorrang geeft aan het sociaal-economisch herstel

3
bitcoinmiljonair

iemand die (virtueel) miljonair is geworden dankzij de explosieve waardestijging van de internetvaluta bitcoin

politiek

1

loketjanet

balieambtenaar die zijn geaardheid bekendmaakt door middel van een regenboog-T-shirt

2
Syriëstrijder

islamitische jongere die in Syrië gaat vechten

3
fantoomprovocateur

iemand die provocatie oproept over onbestaande zaken of verschijnselen

Woord van het Jaar 2014

1

flitsmarathon

politieactie waarbij de hele dag intensief geflitst wordt

2
boterhammentaks

vergoeding voor het toezicht houden op kinderen die 's middags op school blijven eten

3
kamikazecoalitie

regeringscoalitie die volgens de gebruikers van de term gedoemd is te mislukken

Uitslag per categorie

jongerentaal

1

onesie

ruimzittend, uit één deel bestaand huis- of pyjamapak dat alleen hoofd, handen en voeten vrijlaat, gewoonlijk met een ritssluiting aan de voorkant, soms met een capuchon

2
ragequitten

woedend een (online)spel verlaten, bv. omdat men op het punt staat te verliezen

3
schelfie

langs of op de Schelde gemaakte selfie

lifestyle

1

overschotdoos

doggybag

2
ijsemmeruitdaging

uitdaging om een ijsdouche te nemen en ten bewijze hiervan een foto te publiceren op de sociale media, met als doel aandacht te vestigen op de spierziekte ALS, waarvan men tevens de bestrijding ondersteunt, bv. door middel van een donatie

3
spornoseksueel

moderne (heteroseksuele) man die sterk gericht is op het verkrijgen en onderhouden van een aantrekkelijk lichaam en daarom veel sport beoefent

sport & amusement

1

loomen

(gekleurde elastiekjes) m.b.v. een soort haaknaald op een weefbord aan elkaar knopen tot een armband of een ander object

2
terreurclown

iemand die verkleed en geschminkt als clown de straat op gaat om voorbijgangers angst aan te jagen, lastig te vallen of te beroven

3
spiegelsok

hoes om de zijspiegel van een auto, m.n. in de nationale kleuren tijdens het WK voetbal

economie

1

perenboycot

het niet meer invoeren van peren (door Rusland) als pressiemaatregel

2
brown-out

het bewust uitschakelen van de stroom in een bepaald gebied om een algemene stroomuitval te voorkomen

3
salariswagen

bedrijfsauto verstrekt aan een werknemer die deze niet per se nodig heeft voor het verrichten van zijn werkzaamheden, beschouwd als een beloning in natura

politiek

1

Maggie-effect

effect dat bij verkiezingen het verlies voor een traditionele partij beperkt blijft dankzij de monsterscore van een enkele bewindspersoon (naar de Vlaamse politica Maggie De Block)

2
knuffelmagistraat

parketmedewerker die knuffeldiefstallen onderzoekt

3
ebolacoördinator

iemand die namens de regering de maatregelen tegen ebola coördineert

Woord van het Jaar 2015

1

kraamkost

maaltijd als cadeau voor een pasbevallen moeder en haar gezin

2
sjoemelsoftware

software om de testresultaten van een apparaat positief te beïnvloeden, m.n. zulke software die in auto's wordt gebruikt om de CO2-uitstoot gunstiger voor te stellen

3
kibbelkabinet

regering waarvan de coalitiepartners onderling ruziemaken

Uitslag per categorie

jongerentaal

1

tinderellasyndroom

verschijnsel dat men zo afhankelijk is geworden van datingapps, zoals Tinder, dat men niet meer goed in staat is in real life te flirten en te daten (woordspeling van Tinder en Cinderella (Assepoester))

2
smombie

iemand die op straat geen oog heeft voor iets anders dan wat op het schermpje van zijn smartphone te zien is (samentrekking van smartphone en zombie)

3
smexy

intelligent en beschikkend over sexappeal (porte-manteauwoord van smart en sexy)

lifestyle

1

restorestje

doggybag

2
stoofvlees-frietdag

dag waarop massaal stoofvlees met frieten wordt klaargemaakt

3
sjoemelvis

goedkope vis die frauduleus in plaats van duurdere vis wordt geserveerd in restaurants

sport & amusement

1

pauzeknopreclame

reclame die verschijnt wanneer men op de pauzeknop van een digibox drukt

2
internetdiploma

verplicht diploma dat scholieren in het basisonderwijs moeten behalen om veilig van het internet gebruik te kunnen maken

3
ouderdomssimulatiepak

pak waarmee de drager het effect van veroudering op het lichaam kan voelen

economie

1

agreekment

woordspelige naam voor het akkoord dat de EU met Griekenland heeft gesloten

2
hospitawonen

het inwonen van een alleenstaande bij een gezin, dat één kamer mag verhuren

3
plasmasteen

hard materiaal dat van afval gemaakt wordt en bv. als bouwmateriaal gebruikt kan worden

politiek

1

bed-bad-broodregeling

regeling waarbij vluchtelingen alleen een bed, bad en brood krijgen

2
islamrealisme

realistische, niet-vergoelijkende houding tegenover de islam

3
meeuwenpatrouille

team dat door meeuwen veroorzaakte overlast moet beperken